Η χειρουργική του μαστού έχει εξελιχθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, με στόχο όχι μόνο την ογκολογική ασφάλεια, αλλά και τον σεβασμό στο σώμα, την εικόνα και την ποιότητα ζωής της γυναίκας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η ενδοσκοπική μαστεκτομή αποτελεί μία από τις πιο σύγχρονες και καινοτόμες τεχνικές, προσφέροντας μια ελάχιστα επεμβατική εναλλακτική στην κλασική ανοικτή μαστεκτομή — πάντα σε επιλεγμένες ασθενείς - ενώ η ρομποτική υποβοήθηση βελτιώνει επεκτείνει περαιτέρω τις δυνατότητες του χειρουργού στη διάρκεια της επέμβασης.

Τι είναι η ενδοσκοπική μαστεκτομή;

Η ενδοσκοπική μαστεκτομή είναι μια χειρουργική τεχνική κατά την οποία η αφαίρεση του μαστού πραγματοποιείται μέσω μικρής τομής, συνήθως στη μασχάλη ή κάτω από τον μαστό, με τη βοήθεια κάμερας υψηλής ευκρίνειας και ειδικών λεπτών εργαλείων.

Σε αντίθεση με την κλασική ανοικτή μαστεκτομή, δεν απαιτείται μεγάλη τομή στο πρόσθιο μέρος του μαστού. Ο χειρουργός εργάζεται βλέποντας τη χειρουργική περιοχή σε οθόνη, με μεγέθυνση και εξαιρετική λεπτομέρεια, γεγονός που επιτρέπει ακρίβεια, έλεγχο και προστασία των ιστών.

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα για τη γυναίκα;

Για τις κατάλληλα επιλεγμένες ασθενείς, η ενδοσκοπική μαστεκτομή προσφέρει σημαντικά οφέλη:

- Μικρότερες και λιγότερο εμφανείς ουλές

- Λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο

- Ταχύτερη ανάρρωση και επιστροφή στην καθημερινότητα

- Καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα

- Βελτιωμένη εικόνα σώματος και ψυχολογία

Ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με άμεση αποκατάσταση μαστού, η τεχνική αυτή μπορεί να προσφέρει ένα αποτέλεσμα που πλησιάζει πολύ τη φυσική εικόνα του μαστού.

Είναι ογκολογικά ασφαλής;

Αυτό είναι το πιο συχνό και πιο ουσιαστικό ερώτημα — και απολύτως δικαιολογημένο. Τα τελευταία χρόνια, η διεθνής επιστημονική κοινότητα έχει επικεντρωθεί στη μελέτη της ογκολογικής ασφάλειας των ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών μαστεκτομής. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν τα νεότερα δεδομένα της μελέτης MARRES, τα οποία παρουσιάστηκαν πρόσφατα στο San Antonio Breast Cancer Symposium, ένα από τα σημαντικότερα παγκόσμια συνέδρια για τον καρκίνο του μαστού.

Σύμφωνα με τα ανακοινωθέντα αποτελέσματα, η ενδοσκοπική και ρομποτικά υποβοηθούμενη μαστεκτομή εμφάνισε:

- τουλάχιστον ισοδύναμη ογκολογική ασφάλεια σε σύγκριση με την ανοικτή μαστεκτομή

- χαμηλότερα ποσοστά επιπλοκών σε επιλεγμένες ασθενείς

- καλύτερα αποτελέσματα όσον αφορά την ποιότητα ζωής και την ικανοποίηση των γυναικών

Τα δεδομένα αυτά ενισχύουν την άποψη ότι, όταν εφαρμόζεται από εξειδικευμένη ομάδα και σε σωστά επιλεγμένες περιπτώσεις, η ενδοσκοπική μαστεκτομή δεν είναι απλώς ασφαλής — αλλά μπορεί να αποτελεί και πιο ήπια εναλλακτική σε σχέση με την κλασική προσέγγιση.

Τι ρόλο παίζει η ρομποτική υποβοήθηση;

Η εξέλιξη της τεχνικής αυτής ενισχύεται περαιτέρω με τη χρήση ρομποτικής υποβοήθησης, όπως το σύστημα HandX™. Το HandX™ είναι ένα ρομποτικά υποβοηθούμενο εργαλείο που επιτρέπει στον χειρουργό να πραγματοποιεί εξαιρετικά λεπτούς και ακριβείς χειρισμούς μέσα από μία μόνο μικρή τομή.

Σε αντίθεση με την αντίληψη ότι «το ρομπότ χειρουργεί», ο έλεγχος παραμένει απολύτως στα χέρια του χειρουργού, ενώ η τεχνολογία προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία κινήσεων, σταθερότητα, και ακρίβεια σε δύσκολα ανατομικά σημεία. Η χρήση του HandX™ στην ενδοσκοπική μαστεκτομή αποτέλεσε παγκόσμια καινοτομία και σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα προς τη χειρουργική ακριβείας στον καρκίνο του μαστού.

Ποιες γυναίκες είναι κατάλληλες;

Η ενδοσκοπική μαστεκτομή δεν αφορά όλες τις γυναίκες — και αυτό είναι πολύ σημαντικό να τονιστεί.

Κατάλληλες υποψήφιες είναι συνήθως:

- γυναίκες με πρώιμο καρκίνο μαστού

- ασθενείς που χρειάζονται προφυλακτική μαστεκτομή (π.χ. φορείς BRCA, CHEK2, PALB2 κ.α. μεταλλάξεων)

- γυναίκες με μικρού έως μέσου μεγέθους μαστούς

- περιπτώσεις όπου προγραμματίζεται άμεση αποκατάσταση

Η τελική απόφαση λαμβάνεται πάντα εξατομικευμένα, μετά από λεπτομερή συζήτηση με εξειδικευμένο χειρουργό μαστού και διεπιστημονική ομάδα.

Συμπερασματικά

Η ενδοσκοπική μαστεκτομή είναι μια φιλοσοφία χειρουργικής που συνδυάζει την επιστημονική ασφάλεια με τον σεβασμό στη γυναικεία εικόνα. Τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα, όπως αυτά της μελέτης MARRES, επιβεβαιώνουν ότι η τεχνική αυτή έχει θέση στη σύγχρονη θεραπεία του καρκίνου του μαστού, όταν εφαρμόζεται σωστά και υπεύθυνα.

Αν σκέφτεστε ή σας έχει προταθεί μαστεκτομή, ενημερωθείτε για όλες τις σύγχρονες επιλογές που υπάρχουν σήμερα.

Η σωστή πληροφόρηση και η εξατομικευμένη αξιολόγηση από εξειδικευμένη ομάδα μπορούν να κάνουν τη διαφορά — όχι μόνο στο αποτέλεσμα, αλλά και στην εμπειρία σας.

Η ρομποτική και ενδοσκοπική μαστεκτομή αποτελεί τη νεότερη εξέλιξη στη χειρουργική του μαστού. Πρόκειται για μια ελάχιστα επεμβατική προσέγγιση, που επιτρέπει την αφαίρεση του μαζικού αδένα μέσα από μικρές τομές σε “κρυφά” σημεία, χωρίς ορατές ουλές στο στήθος.

Στην κλινική μας, η τεχνική αυτή πραγματοποιείται με το ρομποτικό σύστημα HandX, το οποίο προσφέρει ακριβή, σταθερή και ελεγχόμενη κίνηση των εργαλείων, διατηρώντας παράλληλα τη φυσική αίσθηση και τον έλεγχο του χειρουργού.

Τι είναι η ενδοσκοπική και ρομποτική μαστεκτομή;

Σε αντίθεση με την κλασική ανοιχτή προσπέλαση, η ενδοσκοπική μαστεκτομή πραγματοποιείται μέσα από μικρές τομές, συνήθως στη μασχάλη ή στην πτυχή κάτω από το στήθος.

Η χρήση ενδοσκοπικής κάμερας υψηλής ευκρίνειας και ειδικών εργαλείων επιτρέπει την ακριβή παρασκευή των ιστών με άριστη ορατότητα και ελάχιστο τραύμα.

Η ρομποτική υποβοήθηση, μέσω του HandX ή παρόμοιων συστημάτων, προσφέρει ακόμη μεγαλύτερη ακρίβεια κινήσεων, μειώνοντας τον χειρουργικό χρόνο και τη νοσηρότητα.

Πλεονεκτήματα για τη γυναίκα:

• Ελάχιστη ουλή, συχνά “αόρατη” μέσα στη μασχάλη ή στην υπομαστική πτυχή
• Λιγότερος μετεγχειρητικός πόνος και ταχύτερη ανάρρωση
• Διατήρηση της αισθητικότητας στο δέρμα του μαστού
• Καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα, ειδικά σε συνδυασμό με άμεση αποκατάσταση με ένθεμα σιλικόνης ή αυτόλογο ιστό
• Ψυχολογικό όφελος, καθώς το στήθος διατηρεί φυσική όψη και συμμετρία

Ποιες γυναίκες είναι κατάλληλες για τη ρομποτική ή ενδοσκοπική τεχνική;

Η επιλογή της μεθόδου εξαρτάται από το είδος και το στάδιο της νόσου, τη μορφολογία του στήθους, και το σχέδιο αποκατάστασης που θα ακολουθήσει.

Η τεχνική ενδείκνυται κυρίως για:

• Γυναίκες με καρκίνο μαστού σε αρχικό στάδιο ή in situ βλάβες (DCIS)
• Περιπτώσεις προφυλακτικής μαστεκτομής (BRCA carriers ή αυξημένος κίνδυνος λόγω οικογενειακού ιστορικού ή αλλοιώσεων υψηλού κινδύνου)
• Ασθενείς που επιθυμούν άμεση αποκατάσταση με ένθεμα
• Όσες δίνουν προτεραιότητα στο αισθητικό αποτέλεσμα και την ποιότητα ζωής

Δεν συνιστάται σε εκτεταμένη νόσο, μεγάλο όγκο μαστού ή όταν υπάρχουν αντενδείξεις για γενική αναισθησία. Η τελική απόφαση λαμβάνεται μετά από κλινική εκτίμηση, απεικονιστικό έλεγχο και συζήτηση με τη διεπιστημονική μας ομάδα (Ογκολογικό Συμβούλιο).

Ανάρρωση και μετεγχειρητική πορεία:

Η νοσηλεία διαρκεί συνήθως 1 ημέρα, ενώ οι περισσότερες γυναίκες επιστρέφουν στις δραστηριότητές τους μέσα σε λίγες ημέρες. Το αισθητικό αποτέλεσμα είναι άμεσο, με ελάχιστο μετεγχειρητικό οίδημα και σχεδόν ανύπαρκτη ουλή. Η παρακολούθηση συνεχίζεται τακτικά στο ιατρείο, όπως σε κάθε ογκολογική ή προφυλακτική επέμβαση. Για την ανάρρωση και τη μετεγχειρητική πορεία δίνουμε σαφείς και γραπτές οδηγίες για όλες τις φάσεις της, από τη διατροφή έως την επιστροφή στη φυσική δραστηριότητα.

Η εμπειρία μας:

Η ομάδα μας πρωτοπορεί τόσο παγκοσμίως όσο και στην Ελλάδα στην εφαρμογή της ενδοσκοπικής και ρομποτικά υποβοηθούμενης μαστεκτομής με το σύστημα HandX.

Η μέθοδος αυτή συνδυάζει χειρουργική ακρίβεια, ασφάλεια και αισθητική υπεροχή, προσφέροντας μια νέα επιλογή σε γυναίκες που επιθυμούν τη μέγιστη ιατρική φροντίδα με το μικρότερο δυνατό τραύμα.

Ενημερωθείτε – Αξιολογηθείτε – Επιλέξτε σωστά

Καλέστε στο 2117105090 για να συζητήσουμε την περίπτωσή σας

Η σύγχρονη προσέγγιση στη θεραπεία του καρκίνου του μαστού δεν περιορίζεται μόνο στην επιτυχή ογκολογική αντιμετώπιση της νόσου. Πλέον, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην ποιότητα ζωής της γυναίκας μετά τη θεραπεία, με βασικούς πυλώνες την ελαχιστοποίηση του τραύματος, τη διατήρηση της λειτουργικότητας και την αισθητική αποκατάσταση του μαστού. Η τεχνολογία και η χειρουργική καινοτομία έρχονται να εξυπηρετήσουν αυτόν τον σκοπό με τον πιο σύγχρονο τρόπο: την ενδοσκοπική μαστεκτομή με ρομποτική υποβοήθηση μέσω του συστήματος HandX®.

Η τεχνική αυτή αποτελεί μια παγκόσμια πρωτοπορία που εφαρμόστηκε για πρώτη φορά διεθνώς στο Mediterraneo Hospital από την ομάδα μας, σε ασθενή με καρκίνο μαστού, συνδυαστικά με άμεση αποκατάσταση του μαστού. Η επιτυχία αυτής της προσέγγισης ανοίγει νέους ορίζοντες στη χειρουργική του μαστού και δημιουργεί νέες δυνατότητες για γυναίκες που επιθυμούν μια ελάχιστα επεμβατική, αλλά ογκολογικά ασφαλή λύση, με εξαιρετικό αισθητικό αποτέλεσμα.

Τι είναι η Ενδοσκοπική Μαστεκτομή;

Η ενδοσκοπική μαστεκτομή είναι μια ελάχιστα επεμβατική χειρουργική τεχνική κατά την οποία ο μαζικός αδένας αφαιρείται μέσω μικρών τομών, μακριά από τον ίδιο τον μαστό – συνήθως από τη μασχαλιαία ή υπομαστική πτυχή. Αυτό σημαίνει ότι δεν απαιτείται μεγάλη τομή στην πρόσθια επιφάνεια του στήθους, μειώνοντας έτσι το χειρουργικό τραύμα και βελτιώνοντας το αισθητικό αποτέλεσμα. Η τεχνική αυτή εφαρμόζεται είτε για θεραπευτικούς σκοπούς, σε γυναίκες με πρώιμο καρκίνο μαστού, είτε για προφυλακτική μαστεκτομή σε γυναίκες υψηλού κινδύνου (όπως φορείς BRCA μεταλλάξεων).

Ο Ρόλος του Ρομποτικού Συστήματος HandX®

Το HandX® είναι ένα φορητό, ρομποτικά υποβοηθούμενο σύστημα που επιτρέπει στον χειρουργό να εκτελεί εξαιρετικά ακριβείς και λεπτές κινήσεις, ειδικά σε περιορισμένους χώρους όπως εκείνοι της ενδοσκοπικής προσπέλασης. Η καινοτομία του έγκειται στο ότι δεν απαιτεί μεγάλο και σταθερό ρομποτικό πύργο, αλλά είναι ένα εργονομικό, ευέλικτο εργαλείο που προσαρμόζεται στην υπάρχουσα χειρουργική υποδομή και διευκολύνει την εφαρμογή ρομποτικής ακρίβειας ακόμα και σε μικρές επεμβάσεις.

Κατά τη διάρκεια της επέμβασης, το HandX® χρησιμοποιείται για την αποκόλληση και την αφαίρεση του μαζικού αδένα μέσω της μικρής τομής, με σεβασμό στους γύρω ιστούς, μειωμένη αιμορραγία και ελαχιστοποίηση του τραυματισμού των νεύρων και των αγγείων. Το αποτέλεσμα είναι λιγότερος μετεγχειρητικός πόνος, ταχύτερη αποκατάσταση και χαμηλότερο ποσοστό επιπλοκών.

Ποια είναι τα Πλεονεκτήματα για την Ασθενή;

Τα οφέλη αυτής της τεχνικής είναι πολλαπλά και αφορούν τόσο την ιατρική όσο και την ψυχολογική διάσταση της αποκατάστασης:

Αισθητικό Πλεονέκτημα: Η τομή είναι καλά κρυμμένη, έξω από τον φυσικό μαστό, και σε πολλές περιπτώσεις δεν είναι καθόλου εμφανής. Το τελικό αισθητικό αποτέλεσμα είναι εξαιρετικό, χωρίς εμφανή σημάδια χειρουργείου στο στήθος.

Ταχύτερη Ανάρρωση: Οι ασθενείς επανέρχονται πιο γρήγορα στην καθημερινότητά τους, χωρίς να υποβαθμίζεται η ογκολογική ασφάλεια της επέμβασης.

Διατήρηση της Αισθητικότητας: Με τη ρομποτική ακρίβεια διατηρούνται η αιμάτωση και η νεύρωση του δέρματος και της θηλής, γεγονός που παίζει καθοριστικό ρόλο στην ποιότητα ζωής της ασθενούς.

Ψυχολογική Ενδυνάμωση: Η γυναίκα αισθάνεται πως μετά την επέμβαση διατηρεί την εικόνα του σώματός της, γεγονός που μειώνει το ψυχικό φορτίο και ενισχύει την αποδοχή της θεραπείας.

Αποκατάσταση Μαστού: Βιολογική και Φυσική

Η αποκατάσταση γίνεται άμεσα, στην ίδια χειρουργική συνεδρία, σε συνεργασία με την ομάδα Πλαστικής Χειρουργικής. Χρησιμοποιούμε τη μέθοδο της βιολογικής αποκατάστασης με ένθεμα σιλικόνης, το οποίο περιβάλλεται από βιολογικό πλέγμα Braxon. Το πλέγμα αυτό δρα ως φυσικός σκελετός, πάνω στον οποίο αναπτύσσεται σταδιακά ο δικός της ιστός, ενσωματώνοντας με φυσικό τρόπο το ένθεμα.

Αυτή η τεχνική προσφέρει:

Σταθερότητα στο ένθεμα, μειώνοντας τις πιθανότητες μετατόπισης.

Μειωμένο κίνδυνο επιπλοκών, όπως η δημιουργία ρικνωτικής κάψας.

Πιο φυσική υφή και αίσθηση, πλησιάζοντας περισσότερο την εικόνα του φυσικού μαστού.

Ποια Γυναίκα Είναι Κατάλληλη για Αυτή την Τεχνική;

Η επιλογή της ενδοσκοπικής, ρομποτικά υποβοηθούμενης μαστεκτομής αφορά επιλεγμένες ασθενείς. Δεν εφαρμόζεται σε κάθε περίπτωση, αλλά σε γυναίκες με πρώιμο καρκίνο του μαστού, χωρίς εκτεταμένες διηθήσεις, ή σε όσες έχουν αυξημένο γενετικό κίνδυνο και επιλέγουν προφυλακτική μαστεκτομή. Λαμβάνονται υπόψη τα σωματομετρικά χαρακτηριστικά, το ιστορικό της ασθενούς και οι προσωπικές της ανάγκες.

Η ενδοσκοπική μαστεκτομή με το HandX® αποτελεί ένα άλμα μπροστά στην εξατομικευμένη και φιλική προς την ασθενή χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού. Δεν προσφέρουμε απλώς θεραπεία· προσφέρουμε σε κάθε γυναίκα τη δυνατότητα να διατηρήσει την εικόνα του σώματός της, την αυτοπεποίθησή της και την ποιότητα ζωής της.

Αυτή είναι η νέα εποχή στη χειρουργική του μαστού — με τεχνολογία, ακρίβεια και σεβασμό στη γυναίκα.

📞 Καλέστε στο 211 710 5090 για να ενημερωθείτε!

Ο μαστός είναι το όργανο στο οποίο παράγεται το μητρικό  γάλα: είναι ένα "εργοστάσιο" γάλακτος στο οποίο τα λοβία παράγουν το γάλα και οι πόροι μεταφέρουν το γάλα στις θηλές. Η συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων καρκίνου του μαστού εξορμάται από τα στοιχεία αυτά του μαστού, δηλαδή τα λοβία και τους πόρους.

Ο καρκίνος εμφανίζεται όταν ένα φυσιολογικό κύτταρο σταματά να λειτουργεί σωστά και αρχίζει να αναπτύσσεται και να διαιρείται ανεξέλεγκτα. Αυτή η διαδικασία δεν συμβαίνει μέσα σε μια μέρα, ούτε σε μια εβδομάδα, ούτε σε ένα μήνα, μερικές φορές ούτε καν σε ένα χρόνο. Συχνά, χρειάζεται μεγαλύτερο χρονικό διάστημα ώστε να αποκτήσει ένα φυσιολογικό κύτταρο τις απαραίτητες ιδιότητες για να αρχίσει να λειτουργεί σαν καρκινικό κύτταρο.

Το πρώτο βήμα για την κατανόηση του καρκίνου είναι η εξοικείωση με τους παρακάτω όρους:

Κύτταρο: Το κύτταρο είναι η δομική και λειτουργική μονάδα όλων των ζωντανών οργανισμών. Υπολογίζεται ότι το ανθρώπινο σώμα περιέχει 100.000 δισεκατομμύρια κύτταρα.

Πυρήνας: Ο πυρήνας είναι το κεντρικό τμήμα του κυττάρου. Περιέχει DNA και RNA και είναι υπεύθυνος για την ανάπτυξη και την αναπαραγωγή του κυττάρου.

DNA (δεοξυριβονουκλεϊκό οξύ): Το DNA στον πυρήνα κωδικοποιεί όλες τις πληροφορίες στο σώμα μας και είναι υπεύθυνο για τη μεταφορά γενετικών χαρακτηριστικών. Με το ίδιο σύστημα τεσσάρων βάσεων (σαν τέσσερα γράμματα), ό,τι είναι ζωντανό προγραμματίζεται. Αυτές οι τέσσερις βάσεις, ή νουκλεοτίδια, είναι η αδενοσίνη (που αντιπροσωπεύεται από το γράμμα Α), η θυμίνη (Τ), η κυτοσίνη (C) και η γουανίνη (G). Τα νουκλεοτίδια συνδυάζονται σε ζεύγη, και αυτός ο συνδυασμός είναι πολύ ακριβής, σαν ένα μικροσκοπικό παζλ. Το A και το T ταιριάζουν μεταξύ τους, όπως και το G και το C, και αυτό δεν μπορεί ποτέ να διαφέρει.

Γονίδιο: Τα ζεύγη βάσεων του DNA ενώνονται σε μια αλυσίδα για να σχηματίσουν ένα γονίδιο. Τα γονίδια είναι οι βασικές βιολογικές μονάδες της κληρονομικότητας. Τα γονίδια είναι διατεταγμένα σε μια μεγάλη σειρά, το ένα δίπλα στο άλλο, για να σχηματίσουν ένα χρωμόσωμα.

Χρωμόσωμα: Τα φυσιολογικά ανθρώπινα κύτταρα έχουν 46 χρωμοσώματα που είναι διατεταγμένα σε 23 ζεύγη. Όλα τα χρωμοσώματα μαζί σχηματίζουν το γονιδίωμα - έναν άνθρωπο.

Πρωτεΐνη: Ένα μεγάλο μόριο που εκτελεί μια ποικιλία βασικών λειτουργιών στο κύτταρο. Οι πρωτεΐνες είναι τα δομικά στοιχεία του σώματος.

RNA (ριβονουκλεϊκό οξύ): Το DNA δεν λειτουργεί μόνο του. Έχει έναν συνεργάτη, που ονομάζεται RNA. Το RNA αντιγράφει κάθε γονίδιο και μεταφράζει τον γενετικό κώδικα που περιέχει στο DNA του σε πρωτεΐνη. Η παραγωγή RNA καθορίζει πόση πρωτεΐνη θα παραχθεί και επομένως τα επίπεδα έκφρασης μιας συγκεκριμένης πρωτεΐνης.

Από τη θεωρία στην πράξη

Το DNA που σχηματίζει κάθε γονίδιο σε ένα χρωμόσωμα είναι ένας κώδικας για τη δημιουργία μιας πρωτεΐνης. Αλλά το DNA δεν μπορεί να φτιάξει αυτή την πρωτεΐνη μόνο του. Χρειάζεται RNA για να μεταφράσει τον κώδικα και να παράγει την πρωτεΐνη.

Ο Κυτταρικός Κύκλος

Η κυτταρική διαίρεση, η οποία ονομάζεται μίτωση, ενορχηστρώνεται προσεκτικά σε μια διαδικασία που ονομάζεται κυτταρικός κύκλος. Ο ενεργός κυτταρικός κύκλος χωρίζεται σε τέσσερις διαφορετικές φάσεις. Η φάση ηρεμίας, G0, είναι η φάση στην οποία βρίσκονται συνήθως τα περισσότερα κύτταρα. Απλώς κάθονται τριγύρω, δεν κάνουν τίποτα. Τότε κάτι τους ξυπνά και τους λέει, «Ώρα να διαρεθείς!» στέλνοντάς τα στην πρώτη ενεργή φάση, που ονομάζεται G1. Κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης, η οποία διαρκεί περίπου εννέα ώρες, τα κύτταρα προετοιμάζονται να διαιρεθούν.

Πριν ένα κύτταρο μπορέσει να προχωρήσει στην επόμενη φάση, ελέγχεται για να διασφαλιστεί ότι είναι απαλλαγμένο από σοβαρές μεταλλάξεις. Εάν υπάρχουν μεταλλάξεις, το κύτταρο πρέπει να τις επιδιορθώσει προτού το σημείο ελέγχου G1 του επιτρέψει να προχωρήσει στη δεύτερη ενεργή φάση, η οποία ονομάζεται φάση S. Κατά τη φάση S, η οποία διαρκεί περίπου έξι ώρες, το κύτταρο αναπαράγει ολόκληρο το γενετικό του υλικό, το οποίο έχει ως αποτέλεσμα δύο σετ ζευγών χρωμοσωμάτων. Στη συνέχεια, το κύτταρο εισέρχεται στην τρίτη ενεργή φάση, η οποία ονομάζεται G2. Αυτή η φάση, η οποία διαρκεί περίπου τέσσερις ώρες, περιλαμβάνει έναν άλλο έλεγχο ποιότητας και, εάν είναι απαραίτητο, επισκευή τν λαθών. Είναι το τελευταίο σημείο ελέγχου πριν το κύτταρο εισέλθει στη φάση της μίτωσης, ή M, όπου θα διαιρεθεί και θα γίνει δύο κύτταρα.

Όλα τα κύτταρα, συμπεριλαμβανομένων των καρκινικών κυττάρων, περνούν από τον ίδιο κυτταρικό κύκλο. Τώρα που καταλάβαμε τι συμβαίνει μέσα στο κύτταρο και στον κυτταρικό κύκλο, το επόμενο βήμα είναι να εξετάσετε πώς αναπτύσσεται ο καρκίνος.

Πώς αναπτύσσεται ο καρκίνος;

Ένα καρκινικό κύτταρο είναι ένα φυσιολογικό κύτταρο που έχει σταματήσει να λειτουργεί σωστά και τώρα αναπτύσσεται και διαιρείται ανεξέλεγκτα. Αυτό συμβαίνει όταν οι κανονικές διεργασίες καταρρέουν. Τι συμβαίνει;

Αναπτύσσονται μεταλλάξεις: Μια μετάλλαξη είναι ένα σφάλμα που μπορεί να συμβεί όταν το λάθος νουκλεοτίδιο - A, T, C ή G - εισάγεται σε ένα γονίδιο καθώς δημιουργείται. Μια μετάλλαξη μπορεί επίσης να συμβεί εάν ένα νουκλεοτίδιο διαγραφεί. Ένα άτομο μπορεί να γεννηθεί με μια μετάλλαξη. Οι μεταλλάξεις αναπτύσσονται επίσης σε όλη τη διάρκεια της ζωής ενός ατόμου. Οι περισσότερες μεταλλάξεις δεν θα δημιουργήσουν ποτέ πρόβλημα. Υπολογίζεται ότι χιλιάδες σφάλματα DNA ανιχνεύονται και επιδιορθώνονται κατά τη διαδικασία της κυτταρικής διαίρεσης.

Μία μετάλλαξη από μόνη της δεν είναι αρκετή για να σταματήσει να λειτουργεί σωστά ένα φυσιολογικό κύτταρο. Χρειάζεται μια σειρά μεταλλάξεων για να μετατραπεί ένα κύτταρο από φυσιολογικό σε καρκινικό. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι περισσότεροι καρκίνοι, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου του μαστού, είναι πιο πιθανό να εμφανιστούν καθώς γερνούν οι άνθρωποι.

Το πού συμβαίνει η μετάλλαξη είναι επίσης σημαντικό. Για παράδειγμα, το γονίδιο P53 είναι ένα ογκοκατασταλτικό γονίδιο που λειτουργεί στο σημείο ελέγχου G1. Όπως κάθε άλλο γονίδιο, το P53 μπορεί να μεταλλαχθεί. Εάν συμβεί αυτό, το σημείο ελέγχου G1 δεν θα λειτουργεί πλέον σωστά. Αυτό επιτρέπει σε κύτταρα που περιέχουν μεταλλάξεις και θα έπρεπε να έχουν σταλεί πίσω για επισκευές, αυξάνοντας την πιθανότητα ένα κύτταρο να συλλέξει αρκετές μεταλλάξεις για να γίνει καρκίνος.

Τι χρειάζεται για να μετατραπεί ένα κύτταρο από φυσιολογικό σε καρκινικό;

Χρειάζεται μια σειρά μεταλλάξεων για να μετατραπεί ένα κύτταρο από φυσιολογικό σε καρκινικό. Μια μετάλλαξη μπορεί επίσης να αναπτυχθεί σε ένα ογκογονίδιο, ένα γονίδιο που εμπλέκεται στην κυτταρική διαίρεση. Τα ογκογονίδια που εμπλέκονται στον καρκίνο του μαστού συνήθως διεγείρουν τα κύτταρα να διαιρούνται ταχύτερα. Ένα ογκογονίδιο που παίζει ρόλο στον καρκίνο του μαστού είναι ο υποδοχέας 2 του επιδερμικού αυξητικού παράγοντα, γνωστό ως HER2 (ή HER-2 ή Her-2/neu). Όταν συμβαίνει μια μετάλλαξη στο HER2, το γονίδιο ενισχύεται. Αυτό σημαίνει ότι το κύτταρο φέρει 10 έως 60 αντίγραφα του γονιδίου αντί μόνο ενός. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την περίσσεια πρωτεΐνης HER2. Αυτή η επιπλέον πρωτεΐνη αναγκάζει το κύτταρο να αναπαραχθεί περισσότερο από όσο θα έπρεπε. Οι όγκοι του καρκίνου του μαστού που έχουν αυτή τη γονιδιακή ενίσχυση ονομάζονται HER2-θετικοί.

Κύτταρα με μεταλλάξεις που δεν πεθαίνουν: Όλα τα κύτταρα έχουν την ικανότητα να αυτοκτονούν. Αυτός ο προγραμματισμένος κυτταρικός θάνατος ονομάζεται απόπτωση και έχει σχεδιαστεί για να συμβεί όταν κάτι δεν πάει καλά με το ίδιο το κύτταρο—όπως για παράδειγμα το να υπάρχουν πάρα πολλά λάθη ή μεταλλάξεις στο DNA. Τα καρκινικά κύτταρα αποκτούν την ικανότητα να αποφεύγουν την απόπτωση, η οποία τους επιτρέπει να συνεχίσουν να αναπαράγονται τελείως.

Κύτταρα που συνεχίζουν να διαιρούνται ατελείωτα: Τα κύτταρα δεν έχουν κανονικά τη δυνατότητα να συνεχίσουν να διαιρούνται για πάντα. Υποτίθεται ότι διαιρούνται μόνο για έναν καθορισμένο αριθμό φορών. Στο τέλος κάθε χρωμοσώματος υπάρχει ένα τμήμα που ονομάζεται τελομερές. Κάθε φορά που ένα κύτταρο διαιρείται, κόβει λίγο από τις τελομερές. Όταν το τελομερές μικραίνει πολύ, στέλνει ένα μήνυμα στο κύτταρο να σταματήσει να διαιρείται. Η τελομεράση είναι ένα ένζυμο στο σώμα που μπορεί να επιμηκύνει τις τελομερές. Τα καρκινικά κύτταρα χρησιμοποιούν την τελομεράση για να εμποδίσουν το τελομερές τους να γίνει πολύ βραχύ. Αυτό επιτρέπει στο καρκινικό κύτταρο να αναπαράγεται ες αεί.

Πως εμφανίζεται ο καρκίνος;

Για να εμφανιστεί ένας καρκίνος πρέπει να «μεταλλαχθεί» και η συμπεριφορά του πρέπει να αλλάξει. Παλιά πιστεύαμε ότι αυτό ήταν το μόνο που χρειαζόταν. Όμως τώρα ξέρουμε ότι αυτό δεν αρκεί μόνο του για να δημιουργήσει καρκίνο. Τα μεταλλαγμένα κύτταρα βρίσκονται σε μια γειτνίαση με άλλα κύτταρα —λιποκύτταρα, ανοσοκύτταρα, αίμα κ.λπ.— γνωστά ως στρώμα. Εάν όλα αυτά τα κύτταρα συμπεριφέρονται καλά, θα έχουν επίδραση στο μεταλλαγμένο κύτταρο, το οποίο θα συνυπάρχει ειρηνικά μαζί τους και δεν θα εμφανιστεί καμία ασθένεια. Αλλά αν το στρώμα δεν λειτουργεί σωστά, τα μεταλλαγμένα κύτταρα μπορεί να αναπτυχθούν.

Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να έχουμε μεταλλαγμένα κύτταρα και όχι καρκίνο; Η απάντηση είναι ένα εκπληκτικό ναι. Στην πραγματικότητα, πιθανότατα όλοι ζούμε με μεταλλαγμένα κύτταρα στο σώμα μας, καθώς μεγαλώνουμε. Αυτό σημαίνει ότι αν γνωρίζαμε το σωστό περιβάλλον, θα ήταν δυνατό και το αντίστροφο: ίσως να μπορέσουμε να αποτρέψουμε τα καρκινικά βλαστοκύτταρα από την εξέλιξή τους.

Ο καρκίνος του μαστού

Από το προδιηθητικό – ενδοπορικό στάδιο στο Διηθητικό Καρκίνο του Μαστού

Ένα άτομο μπορεί να έχει κύτταρα με μεταλλάξεις στο σώμα του και να μην έχει καρκίνο. Για να έχει κάποιος καρκίνο, τα κύτταρα πρέπει να αναπαράγονται ασταμάτητα. Επιπλέον, αυτή η μάζα κυττάρων πρέπει να διασπάσει τη μεμβράνη της περιοχής όπου εδράζεται, και να διεισδύσει σε παρακείμενες περιοχές.

Η διάγνωση του πορογενούς καρκινώματος in situ (DCIS) ή του λοβιακού καρκινώματος in situ (LCIS) σημαίνει ότι υπάρχουν καρκινικά κύτταρα βρίσκονται στο στήθος, αλλά εξακολουθούν να περιέχονται στον πόρο ή στο λόβο του μαστού. Δεν έχουν εισβάλει σε άλλη παρακείμενη περιοχή. Γι' αυτό το DCIS και το LCIS ανήκουν στις προδιηθητικές αλλοιώσεις. Εάν μια γυναίκα διαγνωστεί με διηθητικό καρκίνο, σημαίνει ότι τα καρκινικά κύτταρα έχουν ξεφύγει από τον πόρο ή το λοβίο και έχουν εισέλθει στο περιβάλλοντα ιστό.

Πόροι, Λοβία και καρκινικά κύτταρα

Οι περισσότεροι διηθητικοί καρκίνοι του μαστού είναι παρόντες για αρκετό χρονικό διάστημα, μέχρι να εντοπιστούν σε κάποια μαστογραφία ή κλινική εξέταση. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, υπάρχουν πολλές ευκαιρίες ώστε τα καρκινικά κύτταρα να βγουν από το στήθος και να εξαπλωθούν στο υπόλοιπο σώμα. Μερικές φορές το ανοσοποιητικό σύστημα καταστέλλει αυτά τα κύτταρα και μερικές φορές όχι.

Εάν τα καρκινικά κύτταρα ήταν ικανοποιημένα με την διείσδυση στους γύρω ιστούς, ο καρκίνος θα ήταν εύκολο να θεραπευτεί. Αλλά δεν είναι. Ο επόμενος στόχος τους είναι να φτιάξουν νέα αιμοφόρα αγγεία για να αναπτυχθούν (μια διαδικασία που ονομάζεται αγγειογένεση), να βγουν από την περιοχή του μαστού και να “αποικίσουν” άλλα μέρη του σώματος. Αυτό ονομάζεται μετάσταση.

Μεταστατική νόσος

Για να αναπτυχθεί μετάσταση, τα καρκινικά κύτταρα πρέπει να ξεφύγουν από το ανοσοποιητικό σύστημα του σώματος, να δημιουργήσουν νέα αιμοφόρα αγγεία, να ταξιδέψουν μέσω της κυκλοφορίας του αίματος, να εισέλθουν σε ένα νέο όργανο και να δημιουργήσουν ένα καινούργιο περιβάλλον ανάπτυξης. Αλλά ακόμα και όταν έχει συμβεί πρώιμη μετάσταση, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα καταστροφή. Ας πούμε ότι το κύτταρο έχει κάνει με επιτυχία το ταξίδι στον πνεύμονα. Μόλις φτάσει εκεί πρέπει να εγκατασταθεί φτιάχνοντας νέα αιμοφόρα αγγεία. Είναι πιθανό άλλα κύτταρα στον πνεύμονα να είναι σε θέση να καταστρέψουν τα ξένα αυτά κύτταρα. Στη συνέχεια, τα κύτταρα ενεργούν κανονικά μέχρι να συμβεί κάτι—μια αλλαγή στο περιβάλλον του πνεύμονα ή μια νέα γενετική αλλαγή που επιτρέπει στα καρκινικά κύτταρα του μαστού να αναπτυχθούν στον πνεύμονα. Αυτό μπορεί να εξηγήσει γιατί ορισμένες γυναίκες θα έχουν υποτροπή του καρκίνου του μαστού πολλά χρόνια μετά την πρώτη διάγνωση. Αυτά τα κύτταρα ήταν εκεί από την αρχή αλλά ήταν αδρανή μέχρι που οι κατάλληλες συνθήκες τα ανάγκασαν να αναπτυχθούν ξανά.

Η παραπάνω περιγραφή αποτελεί μια απλουστευμένη και οπωσδήποτε όχι εξαντλητική εκδοχή του πολύπλοκου μηχανισμού της ανάπτυξης του καρκίνου του μαστού. Η καρκινογένεση έχει πολλές διαφορετικές παραλλαγές στο μονοπάτι της σε κάθε εξελικτικό της στάδιο. Με την κατανόηση όμως των βασικών αρχών που περιγράφονται, γίνεται αντιληπτή η μεγάλη σημασία του προσυμπτωματικού – προληπτικού ελέγχου και της έγκαιρης διάγνωσης του καρκίνου του μαστού.

Η πιθανότητα μια γυναίκα να εμφανίσει καρκίνο μαστού αυξάνεται με την πάροδο της ηλικίας. Έτσι, η μέση ηλικία εμφάνισης της νόσου διαμορφώνεται στις μέρες μας στα 63 έτη, περίπου 1 στις 3 περιπτώσεις εμφανίζεται σε γυναίκες άνω των 70 ετών, ενώ η κορυφή της καμπύλης επίπτωσης βρίσκεται περίπου στα 75 έτη.

Η αντιμετώπιση των μεγαλύτερων σε ηλικία ασθενών με καρκίνο του μαστού αποτελεί ιδιαίτερη πρόκληση, καθώς η επίδραση της θεραπείας που θα εφαρμόσουμε στην ποιότητα ζωής και τη γενική υγεία μιας γυναίκας που βρίσκεται σε μεγάλη ηλικία είναι ο σημαντικότερος ίσως παράγοντας που συνυπολογίζεται όταν σταθμίζονται τα οφέλη αλλά και οι κίνδυνοι του πλάνου θεραπείας.

Τι ιδιαιτερότητες μπορεί να έχει ο καρκίνος του μαστού στην τρίτη ηλικία;

Οι ιδιαιτερότητες της εμφάνισης του καρκίνου του μαστού στην τρίτη ηλικία έχουν να κάνουν αφ’ ενός με τη βιολογία της νόσου, αφ’ ετέρου με τα χαρακτηριστικά της πληθυσμιακής αυτής ομάδας.

Όσον αφορά τη βιολογία της νόσου στις μεγαλύτερες ηλικίες ο καρκίνος του μαστού συχνότερα είναι ένα πορογενές διηθητικό καρκίνωμα, με έντονα θετικούς ορμονικούς υποδοχείς, απουσία έκφρασης του ογκογονιδίου Her2 και χαμηλό δείκτη πολλαπλασιασμού. αυτό στην πράξη σημαίνει ότι στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων έχουμε μια νόσο με καλή πρόγνωση και υψηλά ποσοστά ίασης.

Από την άλλη, γυναίκες της τρίτης ηλικίας μπορεί να πάσχουν ήδη από πληθώρα καρδιαγγειακών, αναπνευστικών, μυοσκελετικών ή άλλων προβλημάτων, που πιθανώς να καθιστούν τη γενική τους υγεία εύθραυστη, αλλά και να αυξάνουν τη νοσηρότητα και τις επιπλοκές των παρεμβάσεων που απαιτούνται για την επιτυχή αντιμετώπιση της νόσου

Πως αντιμετωπίζεται ο καρκίνος του μαστού στην τρίτη ηλικία;

Στη σημερινή εποχή, η προσέγγιση της θεραπείας του καρκίνου του μαστού είναι πολυπαραγοντική. Οι επιστημονικές μελέτες των τελευταίων ετών προτάσσουν συνδυασμό θεραπειών όπως χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση του όγκου, χημειοθεραπεία και ακτινοβολία για τον έλεγχο της τοπικής νόσου και την αποφυγή υποτροπής.

Στην τρίτη ηλικία όμως, στον καθορισμό του θεραπευτικού πλάνου συνυπολογίζονται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ασθενούς και όσον αφορά τις συνοδές παθήσεις της αλλά και την μέχρι τώρα ποιότητα ζωής της. Έτσι, για παράδειγμα, παρά το γεγονός ότι η προσθήκη ακτινοβολίας στην θεραπευτική αντιμετώπιση γυναικών με καρκίνο του μαστού που υποβάλλονται σε χειρουργικές επεμβάσεις διατήρησης του μαστού αποδεδειγμένα ωφελεί μειώνοντας τα ποσοστά τοπικής υποτροπής, σε μια γυναίκα προχωρημένης ηλικίας αυτό μπορεί να μην έχει κλινική σημασία και να μπορέσουμε να την αποφύγουμε.

Αντίστοιχα, η σύσταση για διενέργεια χημειοθεραπείας θα βασιστεί εκτός από τις ενδείξεις βάσει των χαρακτηριστικών της νόσου και πιθανώς μιας γονιδιακής υπογραφής, και στη γενική υγεία της γυναίκας ώστε να μπορέσει να ανταποκριθεί σε πιθανές επιπλοκές από τη χορήγηση χημειοθεραπευτικών.

Τι θέση έχει η χειρουργική επέμβαση στην αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού στην τρίτη ηλικία;

Όπως και στις νεότερες ηλικίες, η χειρουργική αντιμετώπιση αποτελεί την πρώτη επιλογή και αυτοσκοπό στη θεραπευτική προσέγγιση του καρκίνου του μαστού, καθώς πιθανότητα ίασης χωρίς την αφαίρεση του όγκου δεν υπάρχει.

Από την άλλη, ο χειρουργικός σχεδιασμός τροποποιείται αναλόγως των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της ασθενούς, και όπου είναι εφικτό η έκταση της χειρουργικής επέμβασης είναι η ελάχιστη δυνατή που θα μας δώσει το μεγαλύτερο όφελος. Για παράδειγμα, στις περισσότερες περιπτώσεις επιλέγεται η επέμβαση αφαίρεσης μόνο του όγκου, ενώ για τη σταδιοποίηση της μασχάλης διενεργείται βιοψία φρουρού λεμφαδένα ο λεμφαδενικός καθαρισμός επιφυλάσσεται για εξαιρετικές μόνο περιπτώσεις. Αντίστοιχα, βαρύτητα έχει και η εμπειρία τόσο της χειρουργικής όσο και της αναισθησιολογικής ομάδας, ώστε ο χρόνος υπό αναισθησία να είναι ο ελάχιστος δυνατός, και η διαχείριση της ασθενούς περιεγχειρητικά να είναι η βέλτιστη.

Σε περίπτωση που μια ασθενής έχει βεβαρημένη γενική υγεία, υπάρχει η δυνατότητα στις περιπτώσεις ορμονοεξαρτώμενης νόσου να χορηγήσουμε ορμονοθεραπεία για ένα σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα προσδοκώντας σε βελτίωση της γενικής κατάστασης που θα μας επιτρέψει να παρέμβουμε με ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους.

Έτσι, σε εφαρμογή των δεδομένων από μελέτες των τελευταίων ετών, η αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού στην τρίτη ηλικία είναι πλήρως εξατομικευμένη κατά περίπτωση ο σχεδιασμός του θεραπευτικού πλάνου γίνεται σε συνεννόηση με τον ογκολόγο και τον ακτινοθεραπευτή και με γνώμονα τις προσωπικές ανάγκες και τους στόχους που θέτουμε για κάθε ασθενή ξεχωριστά.

Το λίπωμα του μαστού είναι ένας καλοήθης όγκος που δημιουργείται από υπερβολική συσσώρευση και υπερανάπτυξη λιπώδους ιστού. Συνήθως μεγαλώνει με πολύ αργό ρυθμό, και διαγιγνώσκεται σε γυναίκες ηλικίας 40-60 ετών. Η παρουσία του δεν συνδέεται με αύξηση του κινδύνου για εμφάνιση καρκίνου του μαστού.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η διάγνωση του λιπώματος θα τεθεί κατά τη διάρκεια διερεύνησης ενός ψηλαφητού ογκιδίου. Τα περισσότερα λιπώματα είναι ανώδυνα, μαλακά στην υφή και ευκίνητα. Στη μαστογραφία και τον υπέρηχο συνήθως δεν έχουν ύποπτα χαρακτηριστικά, και εμφανίζονται ως καλά περιγεγραμμένες μάζες που έχουν ηχομορφολογικά και ακτινομορφολογικά χαρακτηριστικά του λιπώδους ιστού.

Πως αντιμετωπίζεται το λίπωμα;

Η ύπαρξη ενός λιπώματος στο μαστό δεν συνεπάγεται περαιτέρω αντιμετώπιση ή συχνότερο έλεγχο. Χειρουργική αφαίρεση απαιτείται στις περιπτώσεις που το λίπωμα αυξάνεται γρήγορα σε μέγεθος, αν προκαλεί ασυμμετρία στους μαστούς ή όταν τα απεικονιστικά ευρήματα υποδεικνύουν την πιθανότητα ύπαρξης επιπλέον αλλοιώσεων στο μαστό. Η χειρουργική αφαίρεση γίνεται με αρχές Ογκοπλαστικής Χειρουργικής ώστε να επιτυγχάνεται το ελάχιστο τραύμα στο μαστό και το βέλτιστο αισθητικό αποτέλεσμα.

Η εκτασία των γαλακτοφόρων πόρων (mammary duct ectasia) είναι πάθηση που εμφανίζεται σε όλες τις ηλικίες, αλλά συνήθως σε γυναίκες άνω των 45 - 50 ετών. Χαρακτηρίζεται από διάταση των κεντρικών, υποθηλαίων πόρων που γεμίζουν με παχύρρευστο έκκριμα, ενώ συγχρόνως περιβάλλονται από φλεγμονώδη στοιχεία. Δεν αποτελεί προκαρκινική κατάσταση ούτε προδιαθεσικό παράγοντα για καρκίνο του μαστού, και συχνά σαν πρώτη εκδήλωση έχει ορώδες, οροαιματηρό ή παχύρευστο έκκριμα από τη θηλή. Μπορεί να επιπλακεί με οξεία φλεγμονή-απόστημα ή χρόνια φλεγμονή (πλασματοκυτταρική μαστίτιδα) και αρκετές φορές προκαλεί εισολκή της θηλής.

Ποιά είναι τα συμπτώματα της πορεκτασίας;

Συνήθως, η εκτασία των γαλακτοφόρων πόρων δεν προκαλεί συμπτώματα, αλλά αν παρατηρηθούν συμπτώματα, θα είναι:

- Έκκριση ρυπαρού λευκού, πρασινωπού ή μαύρου χρώματος υγρού από τη θηλή.

- Ερυθρότητα στη θηλή και την περιοχή γύρω από αυτήν

- Ευαισθησία της θηλής και της γύρω περιοχής

- Εισολκή θηλής

- Ογκίδιο μαστού στην περιοχή κοντά στον αποκλεισμένο πόρο

- Μαστίτιδα-βακτηριακή λοίμωξη – μπορεί επίσης να αναπτυχθεί στον προσβεβλημένο γαλακτοφόρο πόρο το οποίο θα προκαλέσει ευαισθησία στο μαστό, φλεγμονή γύρω από την περιοχή και πυρετό.

Τα συμπτώματα της εκτασίας των γαλακτοφόρων πόρων συνήθως βελτιώνονται από μόνα τους. Ωστόσο, καλό είναι να επισκεφθείτε τον γιατρό εάν τα συμπτώματα είναι επίμονα, και ιδίως εάν παρατηρείται έκκριση υγρού από τη θηλή, η θηλή είναι ανεστραμμένη ή αν υπάρχει κάποια εμφανής αλλαγή στο μαστό, να γίνεται κλινικός και απεικονιστικός έλεγχος ώστε να αποκλεισθεί οποιαδήποτε πιθανή ύποπτη αλλοίωση.

Η ανακάλυψη ενός ογκιδίου στο μαστό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αυτό μπορεί να αναπαριστά την ανάπτυξη ενός καρκινώματος του μαστού. Η κλινική εξέταση και οι απεικονιστικές εξετάσεις όπως η Μαστογραφία, το Υπερηχογράφημα Μαστών και η Μαγνητική Τομογραφία Μαστών μας βοηθούν να αποκτήσουμε μια πληρέστερη εικόνα για το τι μπορεί να είναι ένα ογκίδιο στο μαστό, όμως στις περιπτώσεις που υπάρχει υπόνοια πιθανής κακοήθειας πρέπει να διενεργηθεί έλεγχος με βιοψία.

Η βιοψία του μαστού συνίσταται σε λήψη είτε κυττάρων είτε ιστού, και μετά από κατάλληλη επεξεργασία ο ειδικός ιατρός θα μας δώσει την τελική διάγνωση της κυτταρολογικής ή ιστολογικής εξέτασης, αντίστοιχα.

Στο παρελθόν, η λήψη ιστοτεμαχίων γινόταν αποκλειστικά μέσω χειρουργικής επέμβασης, στην οποία αφαιρείται το ύποπτο εκείνο τμήμα του μαστού. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα πολλές γυναίκες να υποβάλλονται σε χειρουργικές επεμβάσεις για καλοήθειες, ή στην περίπτωση που διαγιγνώσκεται κακοήθεια, να υποβάλλονται σε επιπλέον χειρουργεία για την ολοκλήρωση της χειρουργικής θεραπείας.

Στη σύγχρονη εποχή ακόμα και αξιοποιώντας τις δυνατότητες που μας έχει δώσει η τεχνολογία, μπορούμε να κάνουμε βιοψία σε ογκίδια του μαστού υπό υπερηχογραφική ή μαστογραφική καθοδήγηση μέσω τομών χιλιοστών, και ως εκ τούτου να έχουμε ιστολογική διάγνωση χωρίς χειρουργείο. Αυτό μας επιτρέπει αφενός μεν να γλιτώσουμε χειρουργικές επεμβάσεις που δεν χρειάζονται να γίνουν, αφ’ ετέρου να σχεδιάσουμε καλύτερα και πιο ολοκληρωμένα μια χειρουργική επέμβαση για ένα καρκίνωμα του μαστού.

Διαδερμική Βιοψία Μαστού Υπό Υπερηχογραφική Καθοδήγηση

Στη διαδερμική βιοψία του μαστού υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση, λαμβάνονται με ελάχιστα επεμβατικό τρόπο μερικά ιστοτεμάχια από την περιοχή της ύποπτης αλλοίωσης. Για την επέμβαση αυτή χρειάζεται τοπική αναισθησία στην περιοχή του μαστού ακόμα και μια πολύ μικρή τομή της τάξης των 2 χιλιοστών ώστε να εισέλθει η βελόνη στο μαστό.

Η επέμβαση γίνεται με υπερηχογραφική καθοδήγηση, είναι ανώδυνη, και διαρκεί έως 15 λεπτά. Μετά το τέλος της επέμβασης, το τραύμα στο μαστό κλείνει με αυτοκόλλητα ράμματα ακόμα και εφαρμόζεται ένα αυτοκόλλητο επίθεμα. Μετά από μια διαδερμική βιοψία μαστού καλό είναι να αποφεύγουμε την έντονη σωματική δραστηριότητα για 48 ώρες, ενώ συνήθως τα αποτελέσματα μιας τέτοιας εξέτασης είναι διαθέσιμα μετά από μια εβδομάδα.

Στερεοτακτική Βιοψία Μαστού

Ένας άλλος τύπος διαδερμικής βιοψίας μαστού είναι η στερεοτακτική βιοψία. Ο τύπος αυτός βιοψίας αφορά γυναίκες με αλλοιώσεις που φαίνονται μόνο στη μαστογραφία και δεν αναγνωρίζονται ευκρινώς στο υπερηχογράφημα μαστών, όπως οι αποτιτανώσεις του μαστού. Η επέμβαση γίνεται και αυτή υπό τοπική αναισθησία, είναι γενικά καλώς ανεκτή και διαρκεί περίπου 20-30 λεπτά

Στην επέμβαση αυτή, η γυναίκα ξαπλώνει μπρούμυτα ή κάθεται σε ένα ειδικό μηχάνημα. Ο μαστός εκτίθεται στην συσκευή μαστογραφικής καθοδήγησης μέσω μιας οπής. Κατόπιν, και αφού ληφθούν οι απαραίτητες μαστογραφικές λήψεις ακόμα η συσκευή στερεοτακτικής βιοψίας με αυτοματοποιημένο τρόπο λαμβάνει τα δείγματα από την ύποπτη περιοχή, τα οποία και αποστέλλονται για εξέταση.

Μετά τη στερεοτακτική βιοψία, το τραύμα κλείνεται με αυτοκόλλητα ράμματα ωμό και χρειάζεται να αποφεύγουμε την άρση βάρους και τη σωματική καταπόνηση για 48 ώρες.

Βιοψία Μαστού υπό Μαγνητική Τομογραφία

Υπάρχουν περιπτώσεις που μια ύποπτη αλλοίωση αναδεικνύεται κατά τη διενέργεια μιας Μαγνητικής Τομογραφίας Μαστών. Σε περίπτωση που δεν μπορούμε να στοχεύσουμε την αλλοίωση αυτή με στοχευμένο υπερηχογράφημα, θα πρέπει να κατευθυνθούμε στη λύση της βιοψίας υπό καθοδήγηση μαγνητικού τομογράφου.

Στην εξέταση αυτή, η γυναίκα τοποθετείται μπρούμυτα στο τραπέζι της μαγνητικής τομογραφίας, και μια ειδική συσκευή λαμβάνει δείγματα από την ύποπτη περιοχή με τρόπο παρόμοιο με αυτόν της στερεοτακτικής βιοψίας που περιγράφηκε παραπάνω. Η μέθοδος αυτή βιοψίας θεωρείται ιδιαίτερα αξιόπιστη, όμως έχει σαν μειονεκτήματα το ιδιαίτερα αυξημένο κόστος και τη μικρή διαθεσιμότητα του εξειδικευμένου εξοπλισμού.

Ο καρκίνος του μαστού είναι πλέον η πιο συχνή κακοήθεια στο γυναικείο φύλο, και αποτελεί το 25% περίπου τον διαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες.

Χάρη στην εντατική έρευνα και στην ανάπτυξη νέων θεραπειών, είναι πλέον δυνατή η επιτυχής θεραπευτική αντιμετώπιση των περισσοτέρων ασθενών με συνδυασμό χειρουργικής επέμβασης, ακτινοθεραπείας, ορμονοθεραπείας (ενδοκρινικής θεραπείας) και/ή χημειοθεραπείας.

Η ακτινοθεραπεία, η ενδοκρινική θεραπεία και η χημειοθεραπεία χορηγούνται για να μειωθεί η πιθανότητα επανεμφάνισης (υποτροπής) του καρκίνου. Καθώς όλοι οι καρκίνοι μαστού δεν είναι ίδιοι, η θεραπεία πρέπει να προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε ασθενούς.

Μερικές ασθενείς με ορμονοεξαρτώμενο καρκίνο μαστού που δεν εκφράζει το ογκογονίδιο Her2 χρειάζονται ενδοκρινική θεραπεία μαζί με τη χημειοθεραπεία, αλλά κάποιες ασθενείς μπορούν να αντιμετωπιστούν επαρκώς μόνο με την ενδοκρινική θεραπεία. Εφ’ όσον δεν προσφέρει κανένα κλινικό όφελος, οι συγκεκριμένες ασθενείς μπορούν να αποφύγουν με ασφάλεια τη χημειοθεραπεία και τις παρενέργειές της.

Παραδοσιακά, στη βοήθεια λήψης αυτής της απόφασης λαμβάνονται υπόψη παράγοντες όπως το μέγεθος και το στάδιο του όγκου σε συνδυασμό με άλλες διαγνωστικές μετρήσεις (για παράδειγμα: κατάσταση ER υποδοχέων και έκφραση HER2 γονιδίου, ki67 δείκτη, αριθμός διηθημένων λεμφαδένων).

Είναι πλέον γνωστό ότι η ακριβής ανάλυση των γονιδίων που σχετίζονται με την ανάπτυξη του όγκου, μέσω προγνωστικών εξετάσεων όπως το EndoPredict, μπορεί να παρέχει σημαντικές πληροφορίες σχετικά με τη συμπεριφορά του όγκου. Το EndoPredict μπορεί να βοηθήσει στην αξιολόγηση του κινδύνου υποτροπής του καρκίνου και του οφέλους της χημειοθεραπείας εξατομικευμένα για κάθε ασθενή.

Τι είναι το EndoPredict και ποιες ασθενείς αφορά;

Το EndoPredict είναι μια πολύ-γονιδιακή εξέταση έκφρασης, η οποία καθορίζει τη δραστηριότητα των γονιδίων που συνδέονται τόσο με την πρώιμη όσο και με την όψιμη υποτροπή του καρκίνου μαστού. Επομένως, το EndoPredict προσφέρει σημαντικές πληροφορίες επιπλέον όλων των άλλων παραδοσιακά χρησιμοποιούμενων μεθόδων.

Το EndoPredict πραγματοποιείται σε ένα μικρό δείγμα του όγκου. Το συγκεκριμένο δείγμα όγκου μπορεί να ληφθεί από ένα χειρουργικό δείγμα ή από προηγούμενη βιοψία. Το EndoPredict ενδείκνυται για την πλειονότητα των ασθενών με καρκίνο μαστού αρχικού σταδίου και χαρακτηριστικά όγκου ER+/HER2-. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ασθενείς με καρκίνο μαστού με αρνητικούς ή έως 3 θετικούς διηθημένους λεμφαδένες.

Πως ερμηνεύονται τα αποτελέσματα του EndoPredict;

Στο EndoPredictμελετάται η δραστηριότητα οκτώ γονιδίων που σχετίζονται με τη νόσο (BIRC5, UBE2C, DHCR7, RBBP8, IL6ST, AZGP1, MGP, STC2) και τεσσάρων γονιδίων ελέγχου (OAZ1, CALM2, RPL37A και HBB) για να καθοριστεί το μοναδικό γενετικό αποτύπωμα, η Μοριακή Βαθμολογία 12 Γονιδίων ( 12-Gene Molecular Score). Παράλληλα, με τη βοήθεια ενός μαθηματικού αλγορίθμου, το 12-Gene Molecular Score συνδυάζεται στη συνέχεια με το μέγεθος του όγκου και τον αριθμό των εμπλεκόμενων λεμφαδένων για να υπολογιστεί η εξατομικευμένη σας Βαθμολογία Κινδύνου (EPclin Risk Score).

Σχετικά με την αρχική θεραπεία, το αποτέλεσμα της εξέτασης EndoPredict παρέχει τον εξατομικευμένο κίνδυνο απομακρυσμένης υποτροπής του καρκίνου μαστού εντός 10 ετών και το εκτιμώμενο απόλυτο όφελος από τη χημειοθεραπεία στα 10 έτη.

Σχετικά με τη μακροπρόθεσμη θεραπεία, εάν αποφασισθεί να αποφύγετε τη χημειοθεραπεία και είστε ελεύθερη νόσου μετά από πέντε χρόνια ενδοκρινικής θεραπείας, το αποτέλεσμα της εξέτασης EndoPredict  παρέχει τον εξατομικευμένο σας κίνδυνο όψιμης απομακρυσμένης υποτροπής του καρκίνου μαστού εντός 5-15 ετών.

Το in situ καρκίνωμα του μαστού (DCIS) είναι η πιο συχνή μορφή μη διηθητικού καρκινώματος του μαστού. Το DCIS συνήθως αντιμετωπίζεται με χειρουργική αφαίρεση (ογκεκτομή), και σπανιότερα μαστεκτομή. Μετά το χειρουργείο, καθ’ όσον το DCIS είναι ως επί το πλείστον ορμονοεξαρτώμενο, συνίσταται η χορήγηση ορμονοθεραπείας, για την πρόληψη της επανεμφάνισης (υποτροπής) στον ίδιο ή τον άλλο μαστό.

Επιπρόσθετα, μπορεί να απαιτηθεί να χορηγηθεί και Ακτινοθεραπεία, όμως το όφελος από τη χορήγησή της εξαρτάται ανά περίπτωση.

Τι είναι το Oncotype DX Breast DCIS score και πως χρησιμοποιείται;

Το Oncotype DX Breast DCIS score είναι μια μελέτη δραστηριότητας 12 γονιδίων του in situ καρκινώματος του μαστού που επηρεάζουν τα ποσοστά επανεμφάνισης της νόσου είτε σε μορφή in situ καρκινώματος είτε σε μορφή διηθητικού καρκίνου του μαστού. Άρα, χρησιμοποιείται ώστε να καθορίσει με μεγαλύτερη ακρίβεια την πιθανότητα υποτροπής – επανεμφάνισης της νόσου και την πιθανότητα ανάπτυξης διηθητικής νόσου στο μέλλον, επικουρώντας στην λήψη αποφάσεων σχετικά με την ακτινοθεραπεία μετά από χειρουργική αφαίρεση του DCIS με Ογκεκτομή. Τα αποτελέσματα του Oncotype DX Breast DCIS score συνεκτιμώνται με τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά του DCIS, και λαμβάνεται μια καλύτερα πληροφορημένη απόφαση.

Ποιες γυναίκες αφορά το Oncotype DX Breast DCIS score?

Η μελέτη του Oncotype DX Breast DCIS score αφορά γυναίκες που:

- Έχουν διαγνωσθεί πρόσφατα με DCIS

- Έχουν υποβληθεί σε Ογκεκτομή για DCIS

Πως ερμηνεύονται τα αποτελέσματα του Oncotype DX Breast DCIS score;

Η μελέτη του Oncotype DX Breast DCIS score παράγει ένα αριθμητικό αποτέλεσμα μεταξύ του 0 και του 100, το οποίο ερμηνεύεται ως εξής:

Recurrence Score κάτω από 39: Το DCIS έχει μικρό κίνδυνο υποτροπής. Το όφελος από τη χορήγηση επικουρικής Ακτινοθεραπείας είναι μάλλον μικρό, και οι κίνδυνοι υπερσκελίζουν τα οφέλη.

Recurrence Score μεταξύ 39 και 54: Το DCIS έχει ενδιάμεσο κίνδυνο υποτροπής. Δεν είναι ξεκάθαρο αν οι κίνδυνοι από τη χορήγηση Ακτινοθεραπείας είναι μεγαλύτεροι από τα οφέλη.

Recurrence Score πάνω από 54: :Το DCIS έχει μεγάλο κίνδυνο υποτροπής. Το όφελος από τη χορήγηση επικουρικής Ακτινοθεραπείας είναι μάλλον σημαντικό, και οι κίνδυνοι δεν υπερσκελίζουν τα οφέλη.

Το Recurrence Score συνεκτιμάται με τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά της νόσου, όπως το Grade και το μέγεθος, καθώς και το ορμονικό status του όγκου, και συναποφασίζεται η χορήγηση ή όχι επικουρικής Ακτινοθεραπείας.

Στη σύγχρονη εποχή, τόσο η πρόληψη για τον καρκίνο του μαστού όσο και η αντιμετώπισή του οφείλουν να εξατομικεύονται με βάση τα χαρακτηριστικά της κάθε γυναίκας. Στο μοντέλο που "συνθέτει" τον εξατομικευμένο προληπτικό έλεγχο, αλλά και την εξατομικευμένη αντιμετώπιση, συναξιολογούνται το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό, τα ιδιαίτερα ευρήματα, αλλά και πιθανές εξετάσεις γονιδιακού ελέγχου. Όλα τα απαραίτητα δεδομένα, με ή χωρίς τη βοήθεια εργαλείων που έχουν αναπτυχθεί για την αξιολόγηση του προσωπικού κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του μαστού, αξιολογούνται από τον κλινικό ιατρό, ο οποίος οφείλει να συμβουλέψει την ασθενή ανάλογα με τον προσωπικό της εκτιμώμενο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού. Για τις ασθενείς λοιπόν στις οποίες ο εκτιμώμενος κίνδυνος εμφάνισης της νόσου είναι υψηλός, αναλύονται και συζητιούνται οι πιθανές επιλογές ώστε να συναποφασιστεί ο καλύτερος για την κάθε γυναίκα τρόπος προφύλαξης από τον καρκίνο του μαστού.

Χημειοπροφύλαξη

Οι γυναίκες που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο  να αναπτύξουν καρκίνο του μαστού μπορεί να θέλουν να εξετάσουν το ενδεχόμενο χημειοπροφύλαξης. Αυτή συνίσταται σε λήψη ορμονικής θεραπείας που μειώνει τα οιστρογόνα στο στήθος. Τα διαθέσιμα φάρμακα περιλαμβάνουν την ταμοξιφαίνη, τη ραλοξιφαίνη (Evista) ή τον αναστολέα αρωματάσης εξεμεστάνη (Aromasin).

Η ταμοξιφαίνη και η ραλοξιφαίνη είναι εκλεκτικοί ρυθμιστές υποδοχέων οιστρογόνου (SERMs). Η ταμοξιφαίνη χρησιμοποιείται και για τη θεραπεία του καρκίνου του μαστού. Η ραλοξιφαίνη είναι ένα φάρμακο για την οστεοπόρωση που αργότερα βρέθηκε ότι μειώνει τον καρκίνο του μαστού. Ωστόσο, η ραλοξιφαίνη χρησιμοποιείται μόνο για μείωση του κινδύνου, όχι για θεραπεία. Και τα δύο φάρμακα σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο για θρμβώσεις, εξάψεις και κολπική αιμορραγία. Η Exemestane χρησιμοποιείται και για τη θεραπεία του καρκίνου του μαστού σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Οι παρενέργειές της περιλαμβάνουν αρθρίτιδα και εξάψεις, όμως δεν αυξάνει τον κίνδυνο για οστεοπόρωση ή θρομβοεβολικά επεισόδια.

Για την αξιολόγηση του κινδύνου καρκίνου του μαστού χρησιμοποιούνται ειδικά ερωτηματολόγια υπολογισμού κινδύνου. Ένα από αυτά είναι το Breast Cancer Risk Assessment Tool, ένα ερωτηματολόγιο που μπορείτε να συμπληρώσετε στο διαδίκτυο και το οποίο αξιολογεί τον κίνδυνο με βάση την ηλικία, τη φυλή και το ιατρικό και αναπαραγωγικό ιστορικό μιας γυναίκας. Μια γυναίκα θεωρείται υψηλού κινδύνου εάν ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου του μαστού τα επόμενα πέντε χρόνια είναι μεγαλύτερος από 1,66%.

Τα φάρμακα χημειοπροφύλαξης, τα οποία λαμβάνονται για πέντε χρόνια, έχει αποδειχθεί ότι μειώνουν τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού στο μισό. Τι σημαίνει αυτό; Στις τυχαιοποιημένες δοκιμές που εξέτασαν τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού σε γυναίκες υψηλού κινδύνου, περίπου το 4% των γυναικών που δεν έλαβαν αγωγή εμφάνισαν καρκίνο του μαστού σε σύγκριση με το 2% των γυναικών που έλαβαν το φάρμακο για πέντε χρόνια.

Η χημειοπροφύλαξη δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σε γυναίκες με προηγούμενο ιστορικό εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης, πνευμονικής εμβολής, εγκεφαλικού επεισοδίου ή παροδικού ισχαιμικού επεισοδίου (ΤΙΑ) ή σε συνδυασμό με ορμόνες της εμμηνόπαυσης. Για τις γυναίκες που λαμβάνουν ταμοξιφαίνη ή ραλοξιφαίνη, θα πρέπει να γίνονται γυναικολογικές εξετάσεις πριν από την έναρξη της θεραπείας και στη συνέχεια κάθε χρόνο για παρακολούθηση για καρκίνο της μήτρας. Η ραλοξιφαίνη και η εξεμεστάνη συνιστώνται μόνο για μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Η ταμοξιφαίνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί από γυναίκες πριν και μετά την εμμηνόπαυση. Οι προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες δεν μπορούν να μείνουν έγκυες ενώ λαμβάνουν ταμοξιφαίνη, καθώς μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για ορισμένες γενετικές ανωμαλίες.

Προληπτική (προφυλακτική) μαστεκτομή

Η προληπτική χειρουργική επέμβαση (προφυλακτική μαστεκτομή) έχει μελετηθεί σε γυναίκες που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο να εμφανίσουν καρκίνο του μαστού επειδή φέρουν μια μετάλλαξη στο γονίδιο BRCA1 ή BRCA2. Αυτές οι  μελέτες δείχνουν ότι σε αυτές τις γυναίκες η προληπτική μαστεκτομή μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού σε ποσοστό πάνω από 90%.

Επί του παρόντος, η χειρουργική επέμβαση μείωσης του κινδύνου συνιστάται μόνο σε γυναίκες που διατρέχουν πολύ υψηλό κίνδυνο καρκίνου του μαστού. Στην κατηγορία αυτή συγκαταλέγονται γυναίκες με:

- Μεταλλάξεις BRCA1, BRCA2, PALB2

- Ιδιαίτερα ισχυρό οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού

- Λοβιακό καρκίνωμα in situ (LCIS) και ισχυρό οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού

- Ιστορικό ακτινοθεραπείας στο θώρακα πριν από την ηλικία των 30 ετών.

Αφαίρεση Ωοθηκών

Το 2014, ερευνητές δημοσίευσαν  αποτελέσματα από μια μεγάλη μελέτη  που διαπίστωσε ότι η προληπτική αφαίρεση των ωοθηκών και των σαλπίγγων (αμφοτερόπλευρη σαλπιγγοωοθηκεκτομή) συσχετίστηκε με 80% μείωση του κινδύνου καρκίνου των ωοθηκών, της σάλπιγγας ή του περιτοναίου σε φορείς μεταλλάξεων των γονιδίων BRCA1 ή BRCA2, και 77% μείωση της θνησιμότητας από κάθε αιτία. Η αφαίρεση των ωοθηκών  μειώνει επίσης τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού  κατά 47 έως 61%. Οι μελέτες υποδεικνύουν ότι η ωοθηκεκτομή μπορεί να έχει το μεγαλύτερο όφελος εάν γίνει το συντομότερο δυνατό αφού μια γυναίκα ολοκληρώσει την τεκνοποίηση της.

Απεικονιστική παρακολούθηση

Τα πρωτόκολλα εντατικής απεικονιστικής παρακολούθησης αφορούν γυναίκες με ισχυρό ατομικό ή οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού, καθώς και γυναίκες που βρίσκονται σε διαδικασία λήψης απόφασης για προφυλακτικές παρεμβάσεις. Τα πρωτόκολλα απεικονιστικής παρακολούθησης διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία της γυναίκας, και συνήθως περιλαμβάνουν και την Μαγνητική Τομογραφία Μαστών μαζί με την Ψηφιακή Μαστογραφία και το Υπερηχογράφημα Μαστών. Επίσης, καλό είναι μια τέτοια εξειδικευμένη παρακολούθηση να λαμβάνει χώρα σε οργανωμένο κέντρο Απεικόνισης Μαστού, και τα αποτελέσματα των εξετάσεων να εκτιμώνται από τον κλινικό ιατρό.

Αν όλα αυτά σας φαίνονται υπερβολικά, θυμηθείτε ότι το να υπάρχει κληρονομικός ή γενετικός κίνδυνος καρκίνου του μαστού δεν είναι επείγουσα ανάγκη και δεν χρειάζεται άμεση παρέμβαση. Η λήψη απόφασης για την καταλληλότερη παρέμβαση σε κάθε γυναίκα είναι μια διαδικασία που απαιτεί ενημέρωση και χρόνο.

Οι γονιδιακές υπογραφές είναι αναλύσεις του γονιδιώματος του όγκου, στις οποίες ελέγχεται η δραστηριότητα συγκεκριμένων γονιδίων που είναι πιθανό να επηρεάσουν τη συμπεριφορά του όγκου και την μετέπειτα πορεία του. Χρησιμοποιούνται σήμερα για να μας βοηθήσουν στη λήψη αποφάσεων σχετικά με τις επικουρικές θεραπείες, δηλαδή τη χημειοθεραπεία και την ορμονοθεραπεία, που μπορεί να χρειαστούν μετά από μια επέμβαση για καρκίνο του μαστού.

Οι γονιδιακές υπογραφές δεν θα πρέπει να συγχέονται με τον Γονιδιακό Έλεγχο, που αποτελεί ανάλυση των κυττάρων ενός ατόμου για πιθανές αλλαγές σε γονίδια (μεταλλάξεις) που μπορεί να σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης νοσημάτων όπως ο καρκίνος του μαστού.

Τι είναι το Oncotype DX;

Το Oncotype DX Breast Recurrence Score Test – όπως είναι η πλήρης ονομασία του – είναι μια ανάλυση της δραστηριότητας μιας ομάδας 21 γονιδίων που επηρεάζουν τη συμπεριφορά του πρώιμου καρκίνου του μαστού και την ανταπόκρισή του στις πιθανές θεραπείες.

Χρησιμοποιείται με δυο τρόπους:

- Ώστε να υπολογίσει με μεγαλύτερη ακρίβεια την πιθανότητα ένας ορμονοεξαρτώμενος καρκίνος του μαστού πρώιμου σταδίου να επανεμφανιστεί στο σώμα σε σημείο εκτός του μαστού (απομακρυσμένη υποτροπή ή μετάσταση)

- Ώστε να υπολογίσει με μεγαλύτερη ακρίβεια το όφελος επιβίωσης που μπορεί να προσφέρει η Χημειοθεραπεία

Έτσι, τα αποτελέσματα του Oncotype DX συνεκτιμώνται με τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά της νόσου, και βοηθούν στη λήψη αποφάσεων σχετικά με τη χορήγηση η μη Χημειοθεραπείας.

Ποιες ασθενείς αφορά η μελέτη Oncotype DX;

Το Oncotype DX αφορά ασθενείς με:

- Διηθητικό καρκίνωμα του μαστού Σταδίου Ι, ΙΙ ή ΙΙΙa

- Ορμονοεξαρτώμενο καρκίνο του μαστού, που δεν εκφράζει το γονίδιο Her2

- Αμφιλεγόμενο όφελος επιβίωσης από χορήγηση επικουρικής Χημειοθεραπείας

Οι περισσότερες ασθενείς με πρώιμου σταδίου ορμονοεξαρτώμενο καρκίνο του μαστού που δεν εκφράζει το γονίδιο Her2, αντιμετωπίζονται με χορήγηση ορμονοθεραπείας ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος επανεμφάνισης της νόσου. Το κατά πόσον είναι ωφέλιμες οι χημειοθεραπείες στις ασθενείς αυτές είναι ένα αντικείμενο έντονης έρευνας, και η μελέτη Oncotype DX βοηθά στη λήψη αποφάσεων σε αυτό ακριβώς το σενάριο.

Πως ερμηνεύεται το Oncotype DX;

Το Oncotype DXαναλύει τη δραστηριότητα 21 γονιδίων που μπορεί να επηρεάσουν την εξέλιξη και την πορεία του καρκίνου του μαστού, καθώς και την ανταπόκρισή του στη θεραπεία. Η μελέτη των 21 αυτών γονιδίων μας δίνει πληροφορίες για:

- Την πιθανότητα υποτροπής της νόσου στο μέλλον

- Το πιθανό όφελος από την προσθήκη της Χημειοθεραπείας στην αντιμετώπιση του διηθητικού καρκινώματος του μαστού

Έτσι, αποτελεί τόσο προγνωστικό δείκτη (αφού παρέχει πληροφορίες για το πόσο πιθανό είναι να υποτροπιάσει ο καρκίνος του μαστού) όσο και προβλεπτικό δείκτη, αφού προβλέπει την πιθανότητα οφέλους από τη χημειοθεραπεία.

Η μελέτη της δραστηριότητας των 21 γονιδίων καταλήγει σε ένα αριθμητικό σκορ, το οποίο, ανάλογα την ηλικία της ασθενούς ερμηνεύεται ως εξής:

Για γυναίκες μεγαλύτερες των 50 ετών:

Recurrence Score 0-25: Υπάρχει χαμηλή πιθανότητα υποτροπής. Τα οφέλη της χημειοθεραπείας είναι λιγότερα από τους πιθανούς κινδύνους λόγω των παρενεργειών της.

Recurrence Score 26-100: Υπάρχει υψηλή πιθανότητα υποτροπής. Τα οφέλη της χημειοθεραπείας είναι μάλλον περισσότερα από τους πιθανούς κινδύνους λόγω των παρενεργειών της.

Για γυναίκες ηλικίας έως 50 ετών:

Recurrence Score 0-15: Υπάρχει χαμηλή πιθανότητα υποτροπής. Τα οφέλη της χημειοθεραπείας είναι λιγότερα από τους πιθανούς κινδύνους λόγω των παρενεργειών της.

Recurrence Score 16-20: Υπάρχει χαμηλή έως ενδιάμεση πιθανότητα υποτροπής. Τα οφέλη της χημειοθεραπείας είναι μάλλον λιγότερα από τους πιθανούς κινδύνους λόγω των παρενεργειών της.

Recurrence Score 21-25: Υπάρχει ενδιάμεση πιθανότητα υποτροπής. Τα οφέλη της χημειοθεραπείας είναι πιθανόν περισσότερα από τους πιθανούς κινδύνους λόγω των παρενεργειών της.

Recurrence Score 26-100: Υπάρχει υψηλή πιθανότητα υποτροπής. Τα οφέλη της χημειοθεραπείας είναι μάλλον περισσότερα από τους πιθανούς κινδύνους λόγω των παρενεργειών της.

Έχοντας τα αποτελέσματα του Oncotype DX, συνυπολογίζοντας άλλους παράγοντες όπως η ηλικία, το μέγεθος και το grade (βαθμός κακοήθειας) του όγκου, και σε συνεργασία με την Ιατρική Ομάδα, λαμβάνεται η απόφαση για τη χορήγηση η μη επικουρικής Χημειοθεραπείας.

Η προληπτική μαστογραφία είναι η μαστογραφία που γίνεται σε τακτικά χρονικά διαστήματα για τον έλεγχο για καρκίνο του μαστού σε γυναίκες που δεν έχουν συμπτώματα του καρκίνου του μαστού. Η διαγνωστική μαστογραφία χρησιμοποιείται για να ελέγξουμε για την ύπαρξη ύποπτων αλλοιώσεων όταν υπάρχει κάποιο σημείο ή σύμπτωμα της νόσου, ή να εκτιμήσουμε μια αλλοίωση που ανιχνεύεται στην προληπτική μαστογραφία. Η διαγνωστική μαστογραφία μπορεί να περιλαμβάνει επιπρόσθετες λήψης μιας περιοχής.

Πως δουλεύει η Μαστογραφία;

Ο μαστός τοποθετείται στην επιφάνεια της συσκευής του μαστογράφου και συμπιέζεται για μικρό χρονικό διάστημα μεταξύ δυο πλακών, ενώ λαμβάνεται η ακτινογραφία (μαστογραφία). Στην προληπτική μαστογραφία, οι εικόνες λαμβάνονται από δυο διαφορετικές θέσεις έτσι ώστε να συμπεριληφθεί όλος ο μαζικός αδένας. Μερικές φορές μπορεί να χρειαστούν και επιπρόσθετες λήψεις. Η όλη διαδικασία διαρκεί περίπου 10 λεπτά. Ο μαστός συμπιέζεται ώστε να μειωθεί η ποσότητα της ακτινοβολίας που χρειάζεται, αλλά και για να απλώσουν τα αδενικά στοιχεία του μαστού και να έχουμε πιο ευκρινείς εικόνες. Η συμπίεση επίσης μειώνει την κίνηση (που μπορεί να έχει σαν αποτέλεσμα μια θολή μαστογραφία).

Ποιοι είναι οι τύποι Μαστογραφίας που έχουμε στη διάθεσή μας;

1) Ψηφιακή, δισδιάστατη Μαστογραφία – ή «Ψηφιακή Μαστογραφία Πλήρους Πεδίου (Full Field). Είναι η μαστογραφία που χρησιμοποιεί ένα εξειδικευμένο σύστημα ηλεκτρονικής ανίχνευσης για την παραγωγή και προβολή της μαστογραφικής εικόνας.

2) Ψηφιακή Τομοσύνθεση Μαστού ή Τρισδιάστατη Μαστογραφία ή 3D Τομοσύνθεση. Η Τομοσύνθεση χρησιμοποιεί ένα ηλεκτρονικό σύστημα ανίχνευσης που λαμβάνει πολλαπλές εικόνες που ανασυντίθενται στον υπολογιστή και παράγουν πολλαπλές λεπτές τομές του μαστού.

Τόσο στην 2D Ψηφιακή Μαστογραφία όσο και στην Τομοσύνθεση, οι εικόνες που παράγονται είναι υψηλής ανάλυσης και μπορούν να μεγεθυνθούν ή να επεξεργασθούν σε εξειδικευμένα συστήματα υπολογιστών.

Πως λειτουργεί η Τομοσύνθεση;

Η Ψηφιακή Μαστογραφία λαμβάνει μια δισδιάστατη εικόνα του μαστού που προφανώς αποτελεί ένα τρισδιάστατο «αντικείμενο». Ο μαστός περιέχει αδενικά στοιχεία, λίπος, αγγεία, στηρικτικά στοιχεία, και όλες αυτές οι δομές επιπροβάλλουν η μια στην άλλη όταν τις βλέπουμε στις δυο διαστάσεις. Η επιπροβολή αυτή των ιστών μπορεί υπό προϋποθέσεις να κρύψει μικρότερες ή μεγαλύτερες ύποπτες αλλοιώσεις, ή, άλλες φορές να φαίνεται ύποπτη για καρκίνο του μαστού ενώ πραγματικά δεν είναι. Η τομοσύνθεση του μαστού μπορεί να βοηθήσει στο μειωθεί η επιπροβολή των στοιχείων αυτών και να αναδείξει καλύτερα τυχόν αλλοιώσεις εντός του μαστού.

Η τομοσύνθεση χρησιμοποιεί ένα εξειδικευμένο μηχάνημα λήψης μαστογραφικών εικόνων, και λαμβάνει εικόνες από πολλές διαφορετικές γωνίες. Όπως και στην Ψηφιακή Μαστογραφία, ο μαστός συμπιέζεται για λίγα δευτερόλεπτα ώστε να παραμείνει σταθερός και να μειωθεί η ακτινοβολία που χρειάζεται για να απεικονισθεί σωστά ο μαστός. Οι εικόνες κατόπιν ανασυντίθενται σε μορφή πολλαπλών λεπτών τομών που μπορούν να ελεγχθούν ξεχωριστά.

Ποια είναι τα οφέλη της Τομοσύνθεσης;

Όταν προστίθεται στην Ψηφιακή Μαστογραφία, η Τομοσύνθεση αναδεικνύει 1-2 επιπλέον καρκίνους μαστού ανά 1000 προληπτικές εξετάσεις. Το όφελος αυτό παραμένει στη διάρκεια του χρόνου, ενώ εκτός αυτού μειώνονται οι ανακλήσεις ασθενών για επιπρόσθετες λήψεις και βελτιώνεται η ακρίβεια της Μαστογραφίας στην ανίχνευση του καρκίνου του μαστού.

Η Τομοσύνθεση ερμηνεύεται μαζί με την 2D Μαστογραφική εικόνα, που συνήθως λαμβάνονται μαζί, ενώ στα πιο σύγχρονα μηχανήματα χρησιμοποιείται εξειδικευμένο λογισμικό για να παραχθεί η 2D εικόνα, μειώνοντας έτσι τη δόση ακτινοβολίας κατά την εξέταση. Έτσι, η συνολική δόση ακτινοβολίας για την πραγματοποίηση μιας Τομοσύνθεσης Μαστού είναι παρόμοια με αυτή της Ψηφιακής Μαστογραφίας.

Η Τομοσύνθεση βελτιώνει την ανίχνευση του καρκίνου του μαστού σε γυναίκες με λιπώδεις μαστούς, μαστούς με διάσπαρτη ινοαδενική πυκνότητα, και ετερογενώς πυκνούς μαστούς. Στις γυναίκες, όμως, με εξαιρετικά πυκνούς μαστούς, θα υπάρξουν περιπτώσεις που μπορεί κάποιος καρκίνος του μαστού να «κρυφτεί» μέσα στα ινοαδενικά στοιχεία.

Εξίσου σημαντικό είναι ότι, σε σύγκριση με την Ψηφιακή Μαστογραφία, η Τομοσύνθεση μειώνει τις ψευδώς θετικές (δηλαδή ψευδώς ύποπτες) απαντήσεις που χρειάζονται επιπρόσθετες λήψεις ώστε να αποδείξουμε ότι δεν υπάρχει αλλοίωση. Πράγματι, στο 90-95% των περιπτώσεων ασθενών που ανακαλούνται για επιπρόσθετες λήψεις δεν ανευρίσκεται κάποια πραγματικά ύποπτη αλλοίωση. Με την Τομοσύνθεση, η ανάγκη για επιπρόσθετες λήψεις μειώνεται σημαντικά, και ο έλεγχος μπορεί στις περισσότερες φορές να ολοκληρωθεί απλά με ένα υπερηχογράφημα μαστών.

Δεν μπορούμε να ελέγξουμε πώς το σώμα μας αντιδρά σε κάθε είδους θεραπεία που αφορά τον καρκίνο, ούτε πώς το σώμα απαντά στις αλλαγές που γίνονται στο λεμφικό σύστημα. Αλλά υπάρχουν τρόποι μέσα από τους οποίους μπορεί να μειωθεί ο κίνδυνος για εμφάνιση Λεμφοιδήματος ή να επέμβουμε έγκαιρα πριν εγκατασταθεί, στο αρχικό του στάδιο.

Η πρόληψη του Λεμφοιδήματος  ξεκινά ακόμα και πριν το χειρουργείο. Καθώς αυτό τις περισσότερες φορές κρίνεται αδύνατον και πάλι ακόμα πολλοί ασθενείς μαθαίνουν για το λεμφοίδημα πολύ μετά το χειρουργείο τους και μερικές φορές σχεδόν τυχαία.

Σχετικές μελέτες έχουν δείξει πως το αν θα εμφανίσει μια γυναίκα λεμφοίδημα δεν σχετίζεται πάντα με τον αριθμό των λεμφαδένων που έχουν αφαιρεθεί, πιθανόν να υπάρχει γενετική συσχέτιση.

Είναι γεγονός ότι μπορεί μια γυναίκα να έχει αφαιρέσει 2 λεμφαδένες και να εμφανίσει λεμφοίδημα και μια άλλη να έχει αφαιρέσει 30 λεμφαδένες και να μην εμφανίσει λεμφοίδημα ποτέ στη ζωή της.

Ερευνητές μελετούν πλέον κατά πόσο το γονιδίωμα μπορεί να προδιαθέτει κάποιες γυναίκες να εμφανίσουν λεμφοίδημα. Για παράδειγμα, μια μελέτη έδειξε πως σε κάποιες γυναίκες με λεμφοίδημα στο χέρι, συσχετιζόμενο με καρκίνο του μαστού, υπήρχαν αλλαγές και στη ροή της λέμφου στο άλλο χέρι παρότι φαινόταν φυσιολογικό.

Άλλη έρευνα έδειξε πως γυναίκες που εμφάνιζαν λεμφοίδημα μετά από καρκίνο του μαστού είχαν ένα συγκεκριμένο γονίδιο που άλλες γυναίκες δεν είχαν. Αυτή η έρευνα είναι ακόμα σε αρχικό στάδιο αλλά μπορεί μια μέρα να εξηγήσει πως κάποιες “χαμηλού κινδύνου” γυναίκες εμφανίζουν λεμφοίδημα.

Η φυσικοθεραπεία βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αντιμετώπισης για την πρόληψη του Λεμφοιδήματος.

1. Προληπτική λεμφική παροχέτευση
2. Ειδική περίδεση
3. Εφαρμογή ειδικών προληπτικών συμπιεστικώνενδυμάτων
4. Αντλία λεμφικής παροχέτευσης
5. Αλλαγές στο τρόπο ζωής (προστασία και φροντίδα του δέρματος , άσκηση, μείωση βάρους)

Όλα τα παραπάνω, αποδεδειγμένα βελτιώνουν την λειτουργία του  λεμφικού συστήματος με αποτέλεσμα την πρόληψη του Λεμφοιδηματος.

Εβίτα Παπαργυροπούλου

Φυσικοθεραπεύτρια MSc CLT

Lymphedema Clinic Papargyropoulou – Θεραπεία Λεμφοιδήματος

Η Ψευδοαγγειωματώδης Στρωματική Υπερπλασία (Pseudoangiomatous Stromal Hyperplasia) είναι μια καλοήθης πάθηση του μαστού, πιο συχνή στις προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, ενώ σπάνια μπορεί να εμφανιστεί και σε άνδρες. Η αιτιολογία εμφάνισής της είναι άγνωστη, φέρεται όμως να σχετίζεται με αλλαγές στην ισορροπία των ορμονών στο σώμα.

Πως γίνεται η διάγνωση της Ψευδοαγγειωματώδους Στρωματικής Υπερπλασίας;

Συνήθως, το σύμπτωμα προσέλευσης είναι η εμφάνιση ενός ψηλαφητού ογκιδίου στο μαστό, με καλοήθη κυρίως χαρακτηριστικά. Βέβαια, μπορεί να ανιχνευθεί και ως ένας όζος στην Ψηφιακή Μαστογραφία ή ως μια υπερηχογραφική αλλοίωση που ανακαλύπτεται στα πλαίσια ενός προληπτικού ελέγχου.

Τα απεικονιστικά χαρακτηριστικά της στη Μαστογραφία και τον Υπέρηχο Μαστών είναι συνήθως αυτά μιας αλλοίωσης με σαφή και περιγεγραμμένα όρια, μπορεί όμως η βλάβη να είναι ετερογενής και όχι ομοιόμορφη.

Η τελική διάγνωση τίθεται με λήψη ιστοτεμαχίων και μικροσκοπική εξέταση.

Πως αντιμετωπίζεται η PASH;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν απαιτείται κάποια περαιτέρω θεραπεία η χειρουργική αφαίρεση μιας τέτοιας εστίας. Βέβαια, απαραίτητη είναι η παρακολούθηση σε σύντομο χρονικό διάστημα, καθώς η βλάβη μπορεί να μεγαλώσει. Η ύπαρξη της PASH δεν αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού, και δεν καταλογίζεται ως προκαρκινική αλλοίωση.